Ngày 13/7, ba tin tức AI đáng chú ý bao gồm: Meta rút một tính năng cho phép tạo ảnh AI của người dùng Instagram mà không cần xin phép, chỉ vài ngày sau khi ra mắt; một giáo sư Đại học Brown ghi nhận điểm thi trung bình rơi từ 96% xuống 48,6% khi chuyển sang thi trực tiếp không dùng AI; và phân tích của Pangram cho thấy 41% bài viết dài trên LinkedIn do AI tạo ra. Ba câu chuyện chạm đến ba mặt khác nhau của cùng một vấn đề: quyền riêng tư, năng lực thật và chất lượng nội dung trong thời đại AI.
1. Meta rút tính năng tạo ảnh AI của người khác sau làn sóng phản đối
Ngày 12/7, Meta đã gỡ bỏ một tính năng trong Muse Image cho phép người dùng tạo ảnh AI của bất kỳ tài khoản Instagram công khai nào chỉ bằng cách @mention, mà không cần sự đồng ý của người đó. Tính năng này được bật mặc định, người dùng chỉ có thể từ chối bằng cách tự thay đổi cài đặt trên Instagram.
Chỉ vài ngày sau khi ra mắt, tính năng đã vấp phải làn sóng chỉ trích về quyền riêng tư. Meta thừa nhận sản phẩm “chưa đạt kỳ vọng” (“missed the mark”) và quyết định rút lại. Theo nhiều chuyên gia, cách triển khai này cũng khó đáp ứng các quy định bảo vệ dữ liệu nghiêm ngặt tại châu Âu.
Vụ việc cho thấy một thách thức ngày càng lớn của AI tạo sinh: khi hình ảnh AI ngày càng giống ảnh thật, việc mặc định cho phép sử dụng hình ảnh của người khác (opt-out) có thể tạo ra rủi ro lớn hơn nhiều so với mô hình yêu cầu sự đồng ý trước (opt-in).
Nói cách khác, cách triển khai AI cũng quan trọng không kém bản thân mô hình. Với những tính năng liên quan đến hình ảnh cá nhân, lựa chọn giữa opt-in và opt-out có thể quyết định cách người dùng đón nhận sản phẩm.
Nguồn: The Decoder
Ghi chú thuật ngữ
- Opt-out: Mặc định cho phép xử lý dữ liệu trừ khi người dùng chủ động từ chối, trái ngược với opt-in là phải đồng ý trước.
- Muse Image: Mô hình tạo ảnh bằng AI mới của Meta, ra mắt tháng 7/2026.
2. Điểm thi ở Đại học Brown: 96% khi thi ở nhà, 48% khi thi không có AI
Một giáo sư kinh tế tại Đại học Brown ghi nhận điểm các bài thi làm ở nhà tăng lên mức trung bình 96%, cao hơn nhiều so với mức 65-80% của những năm trước. Tuy nhiên, khi kỳ thi cuối được tổ chức trực tiếp dưới sự giám sát, điểm trung bình giảm xuống 48,6% – thấp nhất trong lịch sử môn học. Một số sinh viên bỏ môn, số khác không đạt yêu cầu.
Theo vị giảng viên, khoảng cách này không chỉ phản ánh khả năng gian lận mà còn cho thấy mức độ phụ thuộc vào AI. Khi không còn được sử dụng các công cụ hỗ trợ, kết quả làm bài khác biệt đáng kể so với trong môi trường làm bài ở nhà.
Câu chuyện cũng đặt ra một câu hỏi cho doanh nghiệp: năng lực của một đội ngũ sẽ ra sao nếu AI tạm thời không khả dụng hoặc bị giới hạn? Khi AI ngày càng trở thành công cụ làm việc hằng ngày, việc phân biệt giữa năng lực của con người và năng lực có sự hỗ trợ của AI sẽ trở nên quan trọng hơn trong đào tạo, đánh giá và quản lý rủi ro.
Nguồn: The Decoder
3. Nghiên cứu Pangram: LinkedIn có tỷ lệ bài viết AI cao nhất
Công ty Pangram đã phân tích hơn 1 triệu bài đăng trên năm nền tảng gồm LinkedIn, Medium, X, Reddit và Substack trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6/2026. Kết quả cho thấy cứ 4 bài viết dài (trên 250 từ) thì có 1 bài được xác định là do AI tạo ra.
Trong số các nền tảng được khảo sát, LinkedIn có tỷ lệ cao nhất với 41% bài viết dài bị gắn cờ là nội dung AI. Dù chỉ chiếm khoảng một phần ba số bài được phân tích, LinkedIn lại đóng góp gần hai phần ba tổng lượng nội dung AI được phát hiện. Trên X, gần một nửa bài viết dài có dấu hiệu được AI tạo hoặc hỗ trợ, trong khi Substack có tỷ lệ thấp nhất, khoảng 10%. Reddit cho thấy một xu hướng khác: phần lớn bình luận vẫn do người dùng tự viết, nhưng các bài đăng độc lập có tỷ lệ sử dụng AI cao hơn đáng kể.
Kết quả này phản ánh mức độ phổ biến ngày càng lớn của AI trong hoạt động sáng tạo nội dung, đặc biệt trên các nền tảng mang tính chuyên môn như LinkedIn. Khi nội dung AI trở nên phổ biến, yếu tố tạo khác biệt không còn nằm ở việc bài viết có đầy đủ cấu trúc hay không, mà ở góc nhìn, trải nghiệm và thông tin mà AI khó có thể tự tạo ra.
Nguồn: The Decoder
Bài viết của đội ngũ ZTO Labs, chuyên đào tạo và nghiên cứu AI tại Việt Nam.
