Ngày 28/05 có hai chuyển biến đáng theo dõi. Cognition, công ty đứng sau công cụ lập trình bằng AI tên Devin, đóng vòng gọi vốn 1 tỷ USD với mức định giá 26 tỷ USD, kèm theo những dữ liệu vận hành đáng chú ý. Cùng lúc, Trung Quốc mở rộng quy định hạn chế xuất ngoại sang nhà nghiên cứu AI tại các công ty tư nhân, cho thấy Bắc Kinh đang đối xử với khu vực AI tư nhân như một tài sản chiến lược quốc gia.
1. Cognition gọi vốn 1 tỷ USD: Devin tự viết 89% mã nguồn của chính công ty
Ngày 27/5, Bloomberg đưa tin Cognition AI đóng vòng gọi vốn mới 1 tỷ USD với mức định giá 26 tỷ USD, gấp hơn 2.5 lần so với mức 10.2 tỷ USD chín tháng trước. Lux Capital, General Catalyst và 8VC dẫn đầu vòng này; Founders Fund, Ribbit Capital và Atreides Management cũng tham gia. Tổng vốn huy động của Cognition đến nay vượt 2.5 tỷ USD.
Doanh thu tăng hơn 13 lần trong 12 tháng: từ run-rate 37 triệu USD (tháng 5/2025) lên 492 triệu USD (tháng 5/2026). Tốc độ tăng trưởng doanh nghiệp đạt 50% mỗi tháng trong sáu tháng liên tiếp. Cognition đặt mục tiêu vượt 1 tỷ USD ARR trong năm nay.
Hai con số quan trọng nhất không nằm ở phần định giá. Mercedes-Benz rút ngắn một dự án hiện đại hóa hệ thống legacy từ 8 tháng xuống còn 8 ngày nhờ Devin. Tại chính Cognition, 89% mã nguồn hiện do Devin viết, tăng từ mức 13% hồi tháng 12/2025. Khách hàng lớn bao gồm Goldman Sachs, NASA, Santander và nhiều bộ phận thuộc chính phủ Mỹ.
Devin không phải công cụ gợi ý từng dòng code. Đây là agent xử lý cả luồng công việc từ đầu đến cuối: lập kế hoạch, viết code, debug và tự động tạo pull request. Khoảng cách giữa công cụ lập trình bằng AI hỗ trợ từng bước và agent tự vận hành các task đang dần rõ hơn trong cách các doanh nghiệp lớn định nghĩa lại năng suất kỹ thuật.
Nguồn: The Decoder
Ghi chú thuật ngữ
- run-rate: doanh thu hàng tháng hiện tại nhân 12, dùng để ước tính quy mô năm
- ARR: Annual Recurring Revenue, doanh thu định kỳ hàng năm
- legacy: hệ thống phần mềm cũ xây theo công nghệ lỗi thời, khó nâng cấp
- pull request: đề xuất thay đổi mã nguồn gửi vào quy trình rà soát trong phát triển phần mềm
2. Trung Quốc yêu cầu phê duyệt xuất ngoại cho nhà nghiên cứu AI tại Alibaba và DeepSeek
Ngày 26/5, Bloomberg dẫn các nguồn thạo tin về quyết định mới của Trung Quốc: hạn chế xuất ngoại đối với nhân sự AI cấp cao tại các công ty tư nhân, bao gồm Alibaba và DeepSeek. Nhà sáng lập, nhà nghiên cứu và lãnh đạo tham gia các dự án AI được xếp vào diện “chiến lược quan trọng” phải xin phê duyệt từ cơ quan có thẩm quyền trước khi xuất cảnh.
Đây là bước mở rộng đáng kể. Tháng 12/2025, các biện pháp tương tự chỉ áp dụng cho một số ít lãnh đạo tại DeepSeek. Đến tháng 5/2026, phạm vi bao phủ toàn bộ khu vực tư nhân.
Bắc Kinh đang đối xử với các công ty AI tư nhân như tài sản chiến lược quốc gia, không khác gì ngành quốc phòng hay hàng không vũ trụ. Điều này có nghĩa khả năng cộng tác quốc tế của các nhà nghiên cứu tại DeepSeek và Alibaba sẽ thu hẹp.
Với các doanh nghiệp Việt Nam sử dụng mô hình AI có nguồn gốc Trung Quốc, đặc biệt là startup fintech, logistics và SME đang dựa vào DeepSeek V4 vì chi phí vận hành thấp hơn nhiều so với các mô hình của Mỹ: bài toán dài hạn là liệu hạn chế cộng tác quốc tế có làm chậm tốc độ cải tiến kỹ thuật của mô hình hay không. Đây không phải lý do để ngưng dùng mô hình AI của Trung Quốc, nhưng là yếu tố đáng đưa vào đánh giá rủi ro nhà cung cấp.
Nguồn: Bloomberg
Bài viết của đội ngũ ZTO Labs, chuyên đào tạo và nghiên cứu AI tại Việt Nam.
