Ngày 20/7, ba tin tức AI đáng chú ý bao gồm: Anthropic siết giới hạn sử dụng Fable 5 trên các gói trả phí trong bối cảnh cạnh tranh giá leo thang; Nvidia ký loạt thỏa thuận xây dựng hạ tầng AI và robot tại Nhật Bản; và Open AI phản hồi sau khi bị Apple kiện về cáo buộc đánh cắp bí mật thương mại phần cứng.
1. Anthropic siết giới hạn Fable 5: Khi áp lực hạ tầng gặp sức ép từ GPT-5.6 Sol
Từ ngày 20/7, Anthropic mở quyền truy cập Fable 5 cho toàn bộ người dùng gói Max và Team Premium, nhưng đồng thời cắt giảm đáng kể hạn mức sử dụng.
Theo chính sách mới, chương trình thêm hạn mức sử dụng kết thúc ngay trong ngày 20/7, khiến hạn mức cơ bản của các gói này giảm khoảng 33%. Phần hạn mức còn lại cũng chỉ được phép dùng Fable 5 ở mức 50%. Tổng cộng, lượng Fable 5 mà người dùng Max và Team Premium có thể sử dụng chỉ còn khoảng một phần ba so với trước.
Nhóm bị ảnh hưởng mạnh hơn là người dùng Pro và Team Standard. Thay vì được sử dụng Fable 5 trong gói thuê bao, họ chỉ nhận khoản tín dụng dùng một lần trị giá 100 USD. Sau khi dùng hết, mọi truy cập Fable 5 sẽ được tính phí theo giá API. Với mức chi phí hiện nay, khoản tín dụng này khó duy trì được lâu.
Động thái của Anthropic xuất phát từ hai nguyên nhân. Trước mắt là vấn đề hạ tầng: công ty thừa nhận nhu cầu dành cho Fable 5 đã vượt quá năng lực phục vụ và đang phải tiếp tục mở rộng hệ thống tính toán. Xa hơn là sức ép cạnh tranh. Trước đó, Anthropic từng có kế hoạch rút hoàn toàn Fable 5 khỏi các gói thuê bao, nhưng đã thay đổi quyết định sau khi OpenAI ra mắt GPT-5.6 Sol – mô hình được đánh giá có hiệu năng tương đương nhưng giá API chỉ bằng khoảng một phần ba.
Thay vì loại bỏ hoàn toàn Fable 5 khỏi gói thuê bao, Anthropic chọn giải pháp dung hòa: vẫn giữ mô hình trong các gói trả phí, nhưng siết chặt hạn mức và chuyển những người dùng nhiều sang cơ chế trả tiền theo mức sử dụng thực tế.
Động thái này cũng phản ánh áp lực ngày càng lớn trên thị trường AI. Khi các mô hình đầu bảng dần đạt hiệu năng tương đương nhưng chênh lệch đáng kể về chi phí, mô hình thuê bao “dùng không giới hạn” trở nên khó duy trì. Những người dùng có nhu cầu cao vì thế là nhóm đầu tiên phải chuyển sang hình thức trả phí theo mức sử dụng.
Nguồn: The Decoder
Ghi chú thuật ngữ
- Giá API (API pricing): Cách tính phí theo lượng sử dụng thực tế (token), thay cho mức phí cố định hàng tháng của gói thuê bao.
2. Nvidia và Nhật Bản: Đặt nền móng cho kỷ nguyên AI vật lý
Jensen Huang dành hai ngày 15-16/7 tại Tokyo để ký kết hàng loạt thỏa thuận với gần như toàn bộ hệ sinh thái công nghệ Nhật Bản.
Trọng tâm của chuyến đi là Noetra – dự án AI chủ quyền của Nhật Bản. Chính phủ nước này quy tụ khoảng 44 doanh nghiệp, với SoftBank, Sony, NEC và Honda giữ vai trò nòng cốt, nhằm phát triển các mô hình AI phục vụ robot, xe tự hành và nhà máy thông minh. Dự án dự kiến nhận khoản đầu tư lên tới 1.000 tỷ yên (6,2 tỷ USD) trong vòng 5 năm.
Hạ tầng tính toán vẫn do Nvidia đảm nhiệm. Hãng sẽ xây dựng một siêu trung tâm AI sử dụng kiến trúc Vera Rubin, gồm 13.750 CPU Vera và 27.500 GPU Rubin, công suất 140 MW, dự kiến đi vào hoạt động từ năm 2028. Noetra sẽ giám sát dự án này, còn Nvidia gọi đây là “hạ tầng AI quốc gia đầu tiên trên thế giới”.
Ở lĩnh vực robot, hàng loạt tập đoàn công nghiệp Nhật Bản như Fanuc, Yaskawa, Kawasaki, Fujitsu, Hitachi, NEC, Sony, SoftBank và Kubota sẽ phát triển các hệ thống robot dựa trên Cosmos – mô hình nền tảng mã nguồn mở mà Nvidia ra mắt hồi tháng 5. Tại Tokyo, Nvidia cũng giới thiệu Cosmos 3 Edge, phiên bản có thể chạy trực tiếp trên chip Jetson Thor ngay trong thiết bị mà không cần kết nối đám mây. Trong khi đó, Toyota xác nhận sẽ đưa các dòng xe thế hệ mới lên nền tảng Nvidia Drive theo một thỏa thuận riêng.
Đằng sau các thỏa thuận là tham vọng tự chủ công nghệ của Nhật Bản. Chính phủ Thủ tướng Sanae Takaichi xác định AI và bán dẫn là hai trụ cột trong chiến lược tăng trưởng, còn Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp (METI) đang tài trợ phát triển mô hình AI nền tảng nội địa phục vụ vận hành máy móc. Ngày 16/7, Jensen Huang xuất hiện cùng Bộ trưởng Thương mại Ryosei Akazawa tại lễ công bố chương trình AI vật lý của chính phủ, với sự tham dự trực tuyến của Thủ tướng Takaichi.
Ý nghĩa lớn nhất của chuyến đi không nằm ở quy mô các thỏa thuận, mà ở sự cộng hưởng giữa thế mạnh sản xuất của Nhật Bản và chiến lược AI vật lý của Nvidia. Nhật Bản là một trong những quốc gia dẫn đầu về robot công nghiệp, đồng thời giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng vật liệu bán dẫn phục vụ các thế hệ chip AI của Nvidia. Hai bên đang cùng hướng tới một mục tiêu dài hạn: đưa AI ra khỏi trung tâm dữ liệu để bước vào thế giới vật lý, nơi robot, phương tiện và nhà máy trở thành những tác nhân AI trong thập kỷ tới.
Nguồn: TechCrunch
Ghi chú thuật ngữ
- Noetra: Dự án AI chủ quyền của Nhật Bản, tập hợp khoảng 44 doanh nghiệp trong nước để tự xây mô hình AI cho robot, xe cộ và nhà máy.
- Vera Rubin: Thế hệ chip AI tiếp theo của Nvidia, gồm GPU Rubin và CPU Vera, kế thừa kiến trúc Blackwell.
- Cosmos: Nền tảng mô hình AI đa phương thức của Nvidia, hỗ trợ huấn luyện và triển khai cho robot và thiết bị vật lý.
- Jetson Thor: Chip Nvidia chuyên dụng cho robot và thiết bị biên, có khả năng chạy AI trực tiếp tại thiết bị mà không cần cloud.
- Physical AI: Nhánh AI ứng dụng trong thế giới vật lý, tập trung vào robot, thiết bị công nghiệp và hệ thống tự hành.
3. Apple kiện OpenAI: Vụ tranh chấp bước sang giai đoạn mới giữa lúc công ty chuẩn bị IPO
Vụ kiện giữa Apple và OpenAI có diễn biến mới trong tuần này khi OpenAI lần đầu chính thức lên tiếng, trong lúc giới đầu tư bắt đầu đánh giá tác động của vụ việc đối với kế hoạch IPO của công ty.
Đơn kiện được Apple nộp ngày 10/7 tại tòa án liên bang Bắc California, cáo buộc OpenAI chiếm đoạt bí mật thương mại để phát triển các thiết bị phần cứng cạnh tranh. Hồ sơ nhắm trực tiếp vào Tang Tan – Giám đốc phần cứng của OpenAI, người từng có 24 năm làm việc tại Apple và gần đây nhất giữ vị trí Phó chủ tịch phụ trách thiết kế iPhone và Apple Watch. Apple cáo buộc ông sử dụng thông tin mật trong quá trình tuyển dụng và hướng dẫn một số nhân viên Apple sắp nghỉ việc né các quy trình kiểm soát nội bộ.
Đáp lại, OpenAI cho biết họ “không thấy bằng chứng nào cho thấy các cáo buộc này có cơ sở”. Đáng chú ý, chính đơn kiện của Apple cũng cho biết hiện có hơn 400 cựu nhân viên Apple đang làm việc tại OpenAI.
Thời điểm xảy ra vụ kiện khiến thị trường đặc biệt quan tâm. OpenAI đã nộp hồ sơ IPO theo hình thức bảo mật và, theo TechCrunch, có thể lên sàn sớm nhất vào cuối năm nay hoặc đầu năm sau. Một vụ kiện liên quan đến bí mật thương mại ngay trước IPO có thể trở thành yếu tố rủi ro mà các nhà đầu tư tổ chức phải cân nhắc khi định giá doanh nghiệp và quyết định tham gia đợt chào bán cổ phiếu.
Nguồn: TechCrunch / TechCrunch
Ghi chú thuật ngữ
- IPO (Initial Public Offering): Lần chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng, biến công ty tư nhân thành công ty đại chúng niêm yết trên sàn chứng khoán.
- Bí mật thương mại: Thông tin, thiết kế hoặc quy trình có giá trị kinh doanh, được bảo vệ theo pháp luật và cấm tiết lộ mà không có phép.
Bài viết của đội ngũ ZTO Labs, chuyên đào tạo và nghiên cứu AI tại Việt Nam.
