Ngày 15/6, hai tin tức AI đáng chú ý bao gồm: Google lần đầu kiện trực tiếp một mạng lưới tội phạm Trung Quốc đã dùng Gemini để xây dựng hàng triệu URL lừa đảo nhắm vào người dùng Mỹ. Cùng lúc, OpenAI phát hiện và chặn hai chiến dịch tuyên truyền nhắm vào các cuộc tranh luận về hạ tầng AI tại Mỹ có liên kết với nhà nước Trung Quốc.
1. Google kiện “Outsider Enterprise”: Khi Gemini bị dùng để đánh cắp thẻ tín dụng
Ngày 12/6, Google nộp đơn khởi kiện dân sự tại tòa án liên bang New York nhắm vào mạng lưới tội phạm mạng có tên “Outsider Enterprise.” Đây là lần đầu tiên Google phối hợp với FBI, AT&T, T-Mobile và Verizon để kiện trực tiếp một tổ chức lạm dụng mô hình AI của Google nhằm thực hiện gian lận tài chính quy mô lớn.
Cách mạng lưới này hoạt động khá bài bản. Outsider Enterprise xây dựng phần mềm “phishing kit” có tên Outsider, bán với giá 88 USD/tuần hoặc 200 USD/tháng, dùng Gemini để tự động tạo ra các trang web giả gần hoàn hảo của Google, YouTube, Bưu điện Mỹ và hệ thống thu phí E-ZPass. Từ tháng 11/2025 đến tháng 4/2026, nhóm này tạo ra hơn 1.59 triệu URL giả. Chỉ trong hai tuần tháng 5/2026, họ gửi 2.5 triệu tin nhắn lừa đảo đến người dùng Android. FBI ước tính từ tháng 7/2023 đến nay, mạng lưới này đã đánh cắp khoảng 3.87 triệu thẻ tín dụng, gây thiệt hại khoảng 1.9 tỷ USD. Lưu ý, đây là con số ước tính của FBI, không phải thiệt hại Google xác nhận chính thức.
Điều đáng chú ý không chỉ là con số thiệt hại mà là tiền lệ pháp lý. Đây là lần đầu tiên Google đưa ra vụ kiện phối hợp với FBI nhằm trực tiếp giải thể hạ tầng của một tổ chức lạm dụng AI quy mô lớn. Google đồng thời đang vận động để có luật liên bang nhắm vào tội phạm tài chính được hỗ trợ bởi AI. Khi phishing kit AI ngày càng rẻ và tinh vi, khung pháp lý sẽ quyết định mức độ các công ty AI cần chịu trách nhiệm trong việc ngăn chặn hành vi lạm dụng.
Nguồn: TechCrunch
Ghi chú thuật ngữ
- Phishing kit: Bộ công cụ được đóng gói sẵn giúp tội phạm tạo trang web và tin nhắn giả mạo quy mô lớn mà không cần nhiều kỹ năng kỹ thuật.
- E-ZPass: Hệ thống thu phí đường bộ điện tử phổ biến tại Mỹ, thường bị giả mạo trong các chiến dịch lừa đảo qua tin nhắn.
2. OpenAI phát hiện Trung Quốc dùng ChatGPT để tuyên truyền chống Mỹ
Ngày 12/06, OpenAI công bố Báo cáo Mối đe dọa tháng 6/2026. Công ty phát hiện và chặn hai cụm tài khoản ChatGPT được sử dụng để hỗ trợ chiến dịch thao túng thông tin có tổ chức, cả hai đều liên kết với Trung Quốc.
Chiến dịch đáng chú ý nhất mang tên “Data Center Bandwagon.” Nhóm này dùng ChatGPT tạo bình luận mạng xã hội, hoạt hình chính trị và hình ảnh chỉnh sửa, tất cả để lan truyền một thông điệp: các trung tâm dữ liệu AI đang đẩy chi phí điện lên cao cho các gia đình Mỹ. OpenAI truy dấu chiến dịch đến một công ty công nghệ tư nhân Trung Quốc hoạt động theo ủy quyền của các cơ quan cấp tỉnh. Chiến dịch thứ hai, “Tech and Tariffs,” tập trung vào nội dung chống thuế quan và chống Mỹ. OpenAI so sánh cả hai với chiến dịch Spamouflage và lưu ý chúng diễn ra ngay sau khi Trung Quốc thông qua khuyến nghị Kế hoạch 5 năm lần thứ 15, trong đó nâng AI lên thành ngành chiến lược.
Kết quả trực tiếp: cả hai chiến dịch chỉ đạt Category 1 trên thang Breakout Scale của OpenAI, tức là nội dung tuyên truyền chỉ tồn tại trong các tài khoản do chính nhóm đó điều hành, không có người thật nào share lại, comment, hay tương tác. Nhưng đây không phải lý do để bỏ qua. Điều đáng lo ngại là các tổ chức nhà nước đang chủ động thử nghiệm năng lực tạo nội dung AI quy mô lớn để tác động vào các cuộc tranh luận chính sách về hạ tầng AI.
Nguồn: The Decoder
Ghi chú thuật ngữ
- Spamouflage: Chiến dịch thao túng thông tin được gán cho Trung Quốc, hoạt động qua mạng lưới tài khoản giả mạo để khuếch đại tuyên truyền.
- Data Center Bandwagon: Tên chiến dịch OpenAI đặt cho cụm tài khoản Trung Quốc lan truyền thông điệp rằng các trung tâm dữ liệu AI đang đẩy giá điện lên cao tại Mỹ.
- Kế hoạch 5 năm lần thứ 15: Văn kiện hoạch định kinh tế – xã hội 5 năm của Trung Quốc (2026-2030), trong đó AI được xác định là ngành công nghiệp chiến lược ưu tiên phát triển.
Bài viết của đội ngũ ZTO Labs, chuyên đào tạo và nghiên cứu AI tại Việt Nam.
